Prof. Dr. Judi Mesman

Universiteit Leiden

Biografie
Judi Mesman is hoogleraar aan de Universiteit Leiden op het gebied van sociale rechtvaardigheid met name in de context van opvoeding, onderwijs, jeugdzorg en leiderschap. Daarnaast is zij lid van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid en vervult zij verschillende nevenfuncties in de jeugd- en cultuursector.

Samenvatting: Emancipatie van de ‘Ander’: Over het bevragen van normen, macht en onrechtvaardigheid
(Dr. Hans Bogte Lezing)

‘Normaal’ betekent volgens het woordenboek: gangbaar, gebruikelijk, gemiddeld, of conform de regel. Het is wat de meeste mensen doen, accepteren, of wat statistisch vaak voorkomt. Wie of wat als ‘niet normaal’ wordt bestempeld en wie als de ‘Ander’ wordt gezien, is dus in hoge mate afhankelijk van tijd en plaats en niet een door natuurwetten gegeven werkelijkheid. De norm bepalen en handhaven is voorbehouden aan mensen in machtsposities die er baat bij hebben de status quo te reproduceren die bepaalde groepen systematisch uitsluit en discrimineert. Deze normativiteit werkt door in alledaagse praktijken binnen gezinnen, onderwijs, zorg en beleid, vaak juist daar waar men meent neutraal, objectief of ‘verschilblind’ te handelen.

Mensen met autisme ervaren – net als andere gemarginaliseerde groepen die niet aan de norm voldoen – dagelijks dat systemen, structuren en instituties niet voor hen zijn ingericht. Dit uit zich onder meer in niet geloofd of herkend worden, voortdurend moeten uitleggen wie je bent en wat je nodig hebt, en in zorg- en ondersteuningssystemen die primair zijn afgestemd op neurotypische normen. Binnen de autismegemeenschap worden deze mechanismen versterkt zichtbaar bij autistische mensen van kleur, waar neurodiversiteit en etnisch-culturele identiteit elkaar kruisen.

In deze editie van de Dr. Hans Bogte Lezing bespreekt Judi Mesman mechanismen van macht, institutionele uitsluiting en de rol van intersectionaliteit, geeft zij een kritische reflectie op inclusiebeleid en geeft zij enkele uitgangspunten voor werkelijke inclusiviteit en emancipatie waarbij het begrip rechtvaardigheid centraal staat.