Programma 2022

vrijdag 18 mrt

Wetenschappelijk programma

Chair: Prof. dr. Sander Begeer, The Netherlands


Digitale ontvangst

Wetenschappelijk programma



Dr. Els Blijd-Hoogewys, The Netherlands

Dr. Els M.A. Blijd-Hoogewys organiseert, samen met CongressCare, het Nationaal Autisme Congres. Zij is klinisch psycholoog, waarnemend p-opleider en manager behandelzaken van de specialistische teams bij INTER-PSY, waaronder het Autismeteam en het Expertiseteam Jonge Kind. Els is mede-initiatiefnemer en voorzitter van het Female Autism Network of the Netherlands (FANN) en voorzitter van CASS18+ (landelijk netwerk van GGZ-hulpverleners in de autismzorg van volwassenen).


Els M.A. Blijd-Hoogewys


Combining participatory-methods and scientific excellence to deliver supports for autistic people

Prof. Sue Fletcher-Watson (UK)

How can the neurodiversity paradigm be reconciled with diagnostic-therapeutic support models, and the very real needs of many autistic people? In pursuit of a neurodiversity-affirmative model of support, I will highlight the importance of participatory working, with representatives from the autistic community in meaningful, powerful roles, giving examples from my own research.  In addition, I will consider the need to raise standards of clinical research design and reporting in order to protect the rights of autistic people.

Sue Fletcher-Watson

Prof. Sue Fletcher-Watson

Chair of Developmental Psychology, Director of the Salvesen Mindroom Research Centre, University of Edinburgh


Phenotypes & Mechanisms: Probing Autism in and outside the lab

Prof. Bhismadev Chakrabarti (UK)

Autism Spectrum Conditions are behaviourally defined, which highlights the need to focus on the behavioural phenotype. Many autistic people experience challenges in social-communicative behaviour. A theoretical account suggests that atypical response to social rewards contributes to such challenges.Through a series of studies using multiple techniques, we systematically test this account and highlight the importance of task demands and timing. In parallel, we have translated some of these lab-based paradigms to a mobile app that can be administered by non-specialists in low-resource settings, to detect signs of autism in children. I will present preliminary results from this work, and demonstrate the potential for fundamental autism research to be applied at scale.

Bhismadev Chakrabarti

Prof. Bhismadev Chakrabarti

Professor of Neuroscience and Mental Health, "University of Reading, School of Psychology and clinical language sciences"



Wetenschappelijk programma


Psychiatric disorders as disorders of social interaction: the case of autism

Prof. Leonhard Schilbach (DE)

Psychiatric disorders are ubiquitously associated with profound social impairments, but the underlying behavioral and neural mechanisms of social interaction remain elusive. In this talk, I will argue for the development of an interaction-focused, quantitative real-world psychiatry that contributes to studying psychopathology and social abilities in more ecologically valid situations while using observer-independent measures. This approach will be illustrated by a series of studies in adults with autism, which provide preliminary evidence for the utility of interaction-based phenotyping in the clinical context and with regard to neuroimaging investigations that investigate the underlying neural correlates of autism.

Leonhard Schilbach

Prof. Leonhard Schilbach

Psychiatrist, Deputy Medical Director, LVR-Klinikum Düsseldorf


The research to practice gap: How can we make autism research in schools more beneficial?

Assoc. prof. Laura Crane (UK)

There is a well-documented ‘research to practice gap’ in autism education, whereby research takes place in schools, but this research does not always directly benefit pupils, teachers or families.  In this talk, Laura will be advocating for taking a different approach to autism education research, whereby research is done in true collaboration with schools. Laura will discuss examples from her own work, conducted as part of the Pan London Autism Schools Network Research group that she chairs.

Laura Crane

Assoc. prof. Laura Crane

Centre for Research in Autism and Education


Posterpresentaties - Elevator Pitches & Poster Prize



Van 13:00 - 13:30 Parallelronde 1: parallellezingen

Van 13:30 - 14:30 Parallelronde 2: parallelworkshops



Wetenschappelijk programma


Network Neuroscience of Autism

Asst. prof. Jason Nomi (USA)

In this talk I will review previous and current fMRI work that characterizes differences in large-scale network organization in autism spectrum disorder (ASD). There will be a focus on both task-fMRI and resting-state fMRI paradigms using traditional “static” analyses and more recent “dynamic” analyses. Static analyses focus on average differences in brain function across the entire length of the scan while newer dynamic analyses focus on differences in brain function in smaller time windows within each scan. Both techniques are now being used to provide a more nuanced understanding of brain function in ASD.

Jason Nomi

Asst. prof. Jason Nomi

Research Assistant Professor, UCLA, USA


Contemporary psychopharmacology in autism, a critical reflection

Prof. Jeremy Veenstra-vanderWeele (USA)

Genetic and neuroscience advances have provided multiple ideas about biologically-based treatments in autism. At this point, however, we are still limited to symptomatic treatments that are adapted from other conditions. I will discuss the current state of medication treatments, recent large trials of medications to target core difficulties, and the pathways forward for biologically-based treatments.

Jeremy Veenstra-VanderWeele

Prof. Jeremy Veenstra-vanderWeele

MD, Columbia University, USA


The Polyvagal Theory: Implications for understanding and treating autism

Prof. Stephen Porges (USA) *** dr. Hans Bogte lecture, focusing on challenging frontiers in autism research *** 

Prof. Stephen Porges geeft dit jaar de dr. Hans Bogte lezing, vernoemd naar wijlen Hans Bogte, die 20 jaar geleden het initiatief nam om het Nationaal Autisme Congres te organiseren en dit 17 jaar lang met veel toewijding deed.

The Polyvagal Theory provides a new perspective to explore how autonomic nervous system function relates to the social behavior, emotional regulation, and health of individuals on the autism spectrum. The theory emphasizes that several core deficits in behavioral, sensory, and affective regulation that form the biobehavioral phenotypes of autism are related to atypical neural regulation of the autonomic nervous system.

Porges_Stephen_ PR

Prof. Stephen Porges

School of Medicine / Psychiatry, UNC Hospitals


Promoting healthy dating and sexual relationships with and for autistic adults: Evidence from university and intervention samples

Prof. Emily F. Rothman (USA)

All adolescents and young adults are at risk for dating and sexual violence. Autistic people are at least as likely at non-autistic counterparts to experience challenges establishing and maintaining healthy intimate relationships. In this session, the presenter will relay data from two recent research studies designed to help understand autistic people’s risk for abuse in peer relationships and to promote safety. The first study examined data from 1,411 autistic US college students and found that they were at increased risk of emotional and physical victimization. The second study describes the development and pilot test of an innovative six-session online class for autistic adults to learn healthy relationship skills called HEARTS. HEARTS is co-taught by autistic and non-autistic teaching teams, uses a neurodiversity framework, has been feasibility tested, and is now preparing to undergo a randomized controlled trial test.

Emily Rothman

Prof. Emily F. Rothman

Professor, Community Health Sciences, Boston University School of Public Health



Dr. Els Blijd-Hoogewys, The Netherlands

vrijdag 18 mrt


Parallelronde 1: parallellezingen


Parallellezing 1: Autisme is (n)iets mannelijks

Céline Mollink

Lezing door AutismeKRACHT;

Autisme uit zich bij vrouwen veelal op een andere manier dan bij mannen, bovendien weten vrouwen hun autisme vaak beter te camoufleren. Iets wat enorm veel energie kan kosten en de nodige psychische en fysieke klachten met zich meebrengt. Daarnaast krijgen veel vrouwen vaak één of meerdere verkeerde diagnoses.

Ook ik heb dit pad bewandeld en kwam er na 10 jaar aan behandeling en verschillende diagnoses achter dat autisme de oorzaak was van mijn mentale en fysieke problemen.

Mijn doel is om meer bekendheid over autisme (bij vrouwen) te creëren om daarmee het stigma rondom autisme te zo veel als mogelijk te kunnen doorbreken.

Dingen die aan bod komen in mijn presentatie; hoe kun je autisme bij vrouwen sneller herkennen, vooroordelen/stigma en op welke manier heb ik dit ervaren in mijn weg naar de diagnose.

Céline Mollink

Céline Mollink

psycholoog binnen de 3elijns GGZ van Dimence, het SCOS (Specialistisch Centrum Ontwikkelingstoornissen), Autismecoach bij AutismeKRACHT en tevens zelf gediagnosticeerd met Autisme


Parallellezing 2: Dat heeft toch iedereen?! - Uitdagingen voor een "hoog-functionerend" autist

Jasper de Jong

Aan de hand van zijn eigen autisme-ontdekkingsreis vertelt Jasper over een aantal uitdagingen die hij zelf heeft ervaren en terugziet in menig ander ervaringsverhaal.


Jasper de Jong



Parallellezing 3: Op zoek naar mezelf: Een intersectionele ontdekkingsreis

Sascha Klomp

Sascha vertelt vanuit zijn eigen ervaring hoe het is om zowel autistisch als transgender te zijn. Welke zaken zijn ingewikkelder? Waarom is het belangrijk om extra aandacht te geven aan genderbeleving bij mensen met autisme? Deze en andere vragen zullen beantwoord worden tijdens de lezing.

Sascha Klomp

Sascha Klomp


Parallelronde 2: parallelworkshops


Workshop 1: De autistische burnout

Dr. Annelies Spek

In de klinische praktijk wordt regelmatig gesproken van een ‘autistische burn-out’, maar wat is dit nu precies? In deze lezing wordt, aan de hand van de meest recente wetenschappelijke literatuur, besproken wat een autistische burn-out inhoudt. Ook wordt ingegaan op hoe deze ontstaat en wat kan helpen om hiervan te herstellen.

Annelies Spek

Dr. Annelies Spek

Klinisch psycholoog en senior wetenschappelijk onderzoeker, hoofd Autisme Expertise Centrum is een gespecialiseerd centrum voor diagnostiek en kortdurende durende behandeling, voor volwassenen met (mogelijk) een autismespectrumstoornis (ASS)


Workshop 2: Maag-darmklachten, obesitas en autisme bij volwassenen: nieuwe inzichten uit onderzoek en behandeling

Jolinda Volk, Eva Warreman en Assoc. prof. Wietske Ester

Lichamelijke klachten en ziekten komen veel voor bij mensen met ASS, maar risicofactoren hiervoor zijn onderbelicht. Recentelijk is onderzocht hoe psychologische, gedrags- en lichamelijke factoren samenhangen met maag-darm klachten bij volwassenen met ASS in het Lifelines onderzoek. Hieruit blijkt het belang van een psychosomatisch geïntegreerde aanpak.  De aandacht voor lichamelijke ziekten in de psychiatrische zorg is vaak beperkt. Daarom is bij Sarr Autisme Rotterdam een ASS-obesitas spreekuur gestart in samenwerking met het ErasmusMC. We presenteren nieuwe bevindingen uit het Lifelines cohort, discussiëren over hiaten in de zorg aan de hand van ervaringsdeskundigheid en bespreken nieuwe initiatieven voor geïntegreerde zorg.

Jolinda Volk

Jolinda Volk

Psycholoog en ervaringsdeskundige, Sarr Autisme Rotterdam/Youz

Eva Warreman

Eva Warreman

Arts-onderzoeker, LUMC Curium. Onderzoeker van projectgroep 2: Hulp, behandeling en medicatie van de AWA

foto WAEster

Assoc. prof. Wietske Ester

Kinder- en jeugdpsychiater Sarr Autisme Rotterdam/Youz & Associate Professor LUMC Curium. Mede-trekker van projectgroep 2: Hulp, behandeling en medicatie van de AWA


Workshop 3: Hoe kunnen psycho-sociale interventies zinvol bijdragen aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van mensen met autisme?

BJ van Pelt en dr. Kirstin-Greaves Lord

In het verleden werd betwijfeld of psychosociale interventies voor mensen met autisme effectief waren. Inmiddels heeft het nodige onderzoek aangetoond dat sommige interventies effecten hebben op kennis over sociale conventies, de hoeveelheid sociaal contact en sociale vaardigheden. Toch is er ook een kritisch geluid over de effecten op zelfbeeld, welzijn en sociaal stigma. Hoe kunnen we interventies optimaliseren en implementeren, zodat hun impact zinvol en van waarde is; hierover gaan we in deze workshop in debat. We geven eerst een overzicht van enkele belovende innovatieve methodieken plus onderbouwing en proberen daarna elkaar praktische handreikingen te geven.

BJ van Pelt

BJ van Pelt

Promovendus bij Erasmus MC, Psycholoog bij Yulius Autisme.

Kirstin Greaves-Lord

Kirstin-Greaves Lord

Hoofd gezamenlijke Onderzoeksprogramma Autisme van Jonx, Erasmus MC-Sophia en Yulius


Workshop 4: De binnenkant zichtbaar maken: Een workshop over behandeling bij ouderen met een late diagnose autisme

Dr. Arjan Videler en Lukas van Gestel

Een late diagnose autisme bij ouderen heeft veel impact. Het biedt ouderen een verklaring waarom het leven zo gelopen is, als het gelopen is. Tevens geeft het een nieuw behandelperspectief, onder meer door het herschrijven van het levensverhaal. In deze workshop laten we zien en ervaren wat de combinatie van psychotherapie en beeldende therapie kan betekenen voor ouderen met autisme. Middels beelden kan naar buiten gebracht worden wat van binnen speelt. Veelal is dit verbaal lastiger voor ouderen met autisme. Woorden vervliegen, het beeld blijft bestaan. Bovendien is het concreet en kan er op teruggekeken worden. De combinatie van beeldende therapie en psychotherapie geeft zicht op de informatieverwerking en beleving, maar ook ruimte voor zelfonderzoek en de mogelijkheid voor positieve ervaringen met het uiten van de beleving.

Arjan Videler

Arjan Videler

Psychotherapeut/gz-psycholoog/senior onderzoeker/manager behandeling, GGz Breburg

Lukas van Gestel

Lukas van Gestel

Beeldend therapeut, PersonaCura, Topklinisch centrum voor persoonlijkheidsstoornissen en/of autisme bij senioren


Workshop 5: Zingeving in de behandeling van mensen met autisme

Dr. Jan-Pieter Teunisse

Volgens de zelfbeschikkingstheorie (Deci & Ryan, 2002) zijn er drie psychologische basisbehoeften die bijdragen aan een zinvol en betekenisvol leven: autonomie (bewuste keuzes voor activiteiten die je interessant vind en waarin tot uitdrukking komt wie je bent, doelen nastreven waar je achter staat), competentie (zeker van je capaciteiten, bekwaam in activiteiten, vertrouwen dat je je doelen bereikt) en verbondenheid (om anderen bekommeren en gevoel dat anderen zich om jou bekommeren). Voor mensen met autisme is het vaak moeilijk om aan die behoeften te voldoen, hun ‘anders-zijn’ is reden voor een onderliggend existentieel lijden: kan ik wel zijn wie ik wil zijn en doen wat ik wil doen? Behandeling en begeleiding zijn doorgaans gericht op functioneren: zijn de klachten afgenomen, zijn de competenties vergroot, is het maatschappelijk functioneren verbeterd? De herstelliteratuur in de psychiatrie toont echter aan dat voor patiënten de belangrijkste uitkomsten liggen op het niveau van de narratieve ontwikkeling, met principes als verbondenheid, hoop, identiteit, zingeving en empowerment (Leamy et al. 2011, Stuart et al., 2017). Het is daarom belangrijk om meer aandacht te hebben voor de existentiële vragen die liggen onder de behandel- en begeleidingsvragen.

JP Teunisse portret

Dr. Jan-Pieter Teunisse

Lector ‘Volwaardig Leven met Autisme’, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen; gz-psycholoog/senior onderzoeker, Dr Leo Kannerhuis